Jonge Russische wetenschapper wurmt zich los

Al te graag wilde Rusland vorig jaar de Nobelpijs voor de Scheikunde opeisen. Maar dat viel niet mee. De prijs ging naar de wetenschappers Andre Geim en Konstantin Novoselov. Beiden geboren in Rusland, maar de eerste heeft zich tot Nederlander genaturaliseerd en de tweede heeft zowel een Russisch als een Brits paspoort. Het onderzoek waarmee zij de Nobelprijs wonnen, verrichtten zij in het buitenland. Zo viel er voor Rusland weinig te vieren. Al kregen Geim en Novoselov de felicitaties van premier Vladimir Poetin. Maar ze moeten er niet aan denken om terug te keren naar Rusland: geen faciliteiten, goede condities, bureaucratie en corruptie, zeiden ze.
Het moet de twee Russische leiders, Poetin en president Dmitri Medvedev, irriteren dat hun land niet schittert op het wetenschappelijke niveau. De Sovjet-Unie kon regelmatig juichen voor internationale successen en Nobelprijzen. Maar na de val van het Sovjetrijk belaalt Rusland amper succes op wetenschappelijk niveau. En dat terwijl Poetin Rusland graag ziet als een internationale grootmacht en Medvedev wetenschap en technologie als zijn kindje beschouwt.
Om het niveau van de Russische wetenschap omhoog te krikken kwam de Russische regering op het idee om beurzen toe te kennen aan veertig wetenschappers, waarvan twintig buitenlandse wetenschappers. Met voor elke beurs een bedrag van 3,3 miljoen euro. Te besteden in drie jaar. De enige Nederlander die de beurs vorig jaar kreeg toegewezen is Peter Sloot, hoogleraar computational science aan de Universiteit van Amsterdam. Hij opende afgelopen maand in Sint-Petersburg een laboratorium in het ITMO (Instituut voor informatietechnologie, mechanica en optica) voor zijn onderzoek. In een inspirerende omgeving. Met de Staatsuniversiteit van Sint-Petersburg uit 1724 om de hoek en met het beeld van de Russische wetenschapper en dissident Andrej Sacharov, de vader van de Russische waterstofbom en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, bijna pal voor de voordeur.
Het doel van de beurs is Russische, jonge, wetenschappers in contact te brengen met het buitenland, zegt Sloot. ,,Om de isolatie van Rusissche wetenschappers te doorbreken en voor de ontwikkeling van jonge wetenschappers."
De oude generatie uit de tijd van de Sovjet-Unie, zittend in de gezaghebbende Russische Academie van Wetenschappen, maakt nog steeds de dienst uit. Jongeren krijgen niet de kans. Sloot: ,,De academie is heel rigide." Poetin en Medvedev willen haar invloed verminderen.
Russische geleerden van de Academie van Wetenschappen hadden tijdens de Sovjet-Unie geen contact met buitenlanders. Publicaties werden alleen in het Russisch geschreven en niet in het door de internationale wetenschap gebruikte Engels. Met de val van de Sovjet-Unie twintig jaar geleden gingen de grenzen open, maar obstakels bleven bestaan, legt promovendus Viktor Kasjirin (23)uit. Hij maakt sinds dit jaar deel uit van het team van Sloot. ,,Het is alsof je uit de gevangenis bent. Je hebt vrijheid, maar je weet niet wat je ermee moet doen. De oudere wetenschappers spreken geen Engels en weten niet hoe ze met het buitenland moeten samenwerken. Met behulp van Sloot leren wij denken als in de moderne wetenschap. We werken nu niet zoals onze voorvaderen tijdens de Sovjet-Unie."
Wel zijn de Russisch wetenschappers verlost van het verstikkende klimaat tijdens de Sovjet-Unie, merkt Kasjirin. ,,De wetenschap werd toen van bovenaf gecontroleerd. Onderzoekers werden gedwongen om zich bijvoorbeeld met ruimtevaart bezig te houden."
Een dag voor de opening van het laboratorium ontmoetten Sloot en de andere beloonde wetenschappers Medvedev. Punt van zorg is de Russische bureaucratie. Sloot en de anderen kaartten dit probleem aan bij de president. Russische wetenschappers moeten rapporten schrijven, waar inhoudelijk weinig in staat, weet Sloot. ,,Dit is tijdsverspilling. Die tijd kunnen ze beter gebruiken voor het schrijven van een Engelse publicatie.’’

Een andere Rus

Soms vergeet je hen. Zeker als je op straat om 11.00 uur 's ochtends twee dronken mannen moet ontwijken of als er weer eens iemand zijn roes ligt uit te slapen op de bank van de metro.
Deze Russen verbloemen het type Rus waar je niet oplet. Ze waren afgelopen weekend in groten getale gekomen naar het jazzfestival Oesadba Jazz in de tuinen van het landgoed Archangelskoje (met paleis), even buiten Moskou. Een festival waar drank meenemen verboden was, eigen eten en fris niet. De bezoekers waren tussen de 20 en 40 jaar. Westers gekleed. Op hun meegebrachte picknickkleed dronken ze rustig een biertje, te halen bij een kraampje, want de volgende dag moest gewerkt worden. Lurkten aan de waterpijp. Lazen een boek. Hadden verantwoord eten meegenomen. Dus cherrytomaten, druiven en perzikken. Al waren sommigen even langs de McDonald's gegaan, getuige de papieren zakken.
Ze konden muziek luisteren bij een van de vier podia. Met het paleis op de achtergrond of aan de oever van de rivier de Moskva. Ze konden liggen in een hangmat, hun kinderen konden voetballen of tekenen. Er was niet alleen sjasliek, maar ook sushi, muffins, sandwiches, appels en wit bier en cappuccino
Ze zagen op het hoofdveld, met uitzicht op het paleis, dj ZigZag met ontspannen loungemuziek de zondag aftrappen. Daarna was het de beurt aan de Amsterdam Klezmer Band (hier en hier voor een optreden) uit Nederland. Met in de hoofdrol zanger Alec Kopyt (hier en hier) uit het Oekraïense Odessa. De Nederlandse en Russische liedjes met folkloristische Oost-Europese invloeden deden het goed onder de Russen. De dansvloer was direct gevuld. De Amsterdam Klezmer Band kreeg opvolging van Los Devchatos, drie jonge Russische zangeressen (hier en hier). De Russische groep Bravo (hier en hier) bleek de publiekstrekker. Pas toen kwamen de meeste bezoekers van hun picknickkleed, begonnen te dansen en zongen elk lied ingetogen mee. Prachtig hoe de zachte Russische taal over het veld klonk. Hierna hielden sommige Russen het voor gezien of kozen ervoor op het gras te liggen om te luisteren naar Igor Boetman en zijn Big Band (hier en hier). Boetman is de bekendste Russische jazzmuzikant met een eigen club in Moskou. De Amerikaan Lucky Peterson (hier en hier) sloot de dag af.

Na afloop liep iedereen rustig naar huis. Een schitterend Russisch feest, zonder de traditionele kotspartijen, zwalkende mensen of in het grasveld liggende, dronken Russen.

'Het werkt hier niet zoals in Westerse landen'

Alsof het een rare vraag is. De drie Moskouse verkoopsters van een overdekte markt buiten het centrum van de Russische hoofdstad lachen de journalist uit. ,,Of onze aardappels duurder zijn geworden?", reageert de 41-jarige Goelzada Noviva (foto). ,,Natuurlijk. Vorig jaar kostte een kilo twintig roebel. Nu minstens twee keer zoveel", zegt ze serieus vanachter de opeengestappelde aardappels, wortels en kool.
Noviva weet waar het aan ligt. De verzengende hitte tijdens de Russische zomer van vorig jaar deed de aardappeloogst mislukken. ,,De Russische aardappels zijn daardoor te klein", vervolgt ze. ,,Nu importeren we duurdere aardappels uit Azerbeidzjan en Egypte."
De Rus ziet zijn boodschappenmand duurder worden. Harde cijfers bewijzen dat. Eind vorig jaar waren de prijzen over 2010 met 8,8 procent gestegen. Rosstat, het Russische Centraal Bureau voor de Statistiek, verwacht voor dit jaar een stijging van 6,4 procent.
Inflatie is een gevoelig punt onder de Russen en dat weet het Kremlin ook. Onrust over hogere voedselprijzen komt de Russische machthebbers niet goed uit Ze weten dat de parlements- en presidentsverkiezingen, in respectievelijk december en maart, eraan komen. Premier Vladimir Poetin grijpt daarom abrupt zelf in. Door de mislukte oogsten voerde hij vorig jaar een exportverbod op graan in. Afgelopen weekend kondigde Poetin aan het verbod per 1 juli op te heffen. Het had als doel om de binnenlandse prijzen laag te houden en de Russische voorraden op peil de houden. Een andere truc haalde Poetin deze winter uit met de benzineprijzen. De premier legde de binnenlandse prijzen vast, zodat ze niet meer konden stijgen. De Russische oliebedrijven verkochten vervolgens meer olie aan het buitenland, waar ze meer geld verdienden door de hogere olieprijs. De binnenlandse voorraden slonken. De pompstations kampten met een tekort en er ontstonden rijen wachtende auto's. Weer greep Poetin in: in mei geen olie-export en voortaan hogere uitvoerrechten op brandstof om te voorkomen dat olie het land uitstroomt. Poetin gaat ervan uit dat dit jaar de inflatie met maximaal 7,5 procent toeneemt.
De drie verkoopsters werken op een markt, zoals er zoveel zijn in Moskou en in de rest van Rusland. Elke sector, groente en fruit, melk, vlees en vis heeft zijn eigen ruimte. Elke potentiële klant wordt kort aangesproken. ,,Jongeman, wat wil je? Wortels, sinaasappels? Een ander: ,,Ik heb de lekkerste aardappels." De 32-jarige verkoopster Svetlana Afanasjeva prijst haar smetana (room), kaas en melk aan. Ze zijn tien procent duurder dan vorig jaar, zegt Afanasjeva, terwijl ze de voorraad smetana aanvult.
Ze heeft weinig vertrouwen in de Russische regering. Geïrriteerd zegt ze: ,,Hoe lang woon je in Moskou? Dan moet je toch zien dat de regering niets voor ons doet. de vrouw die met mij werkt is met pensioen. Ze ontvangt 100 euro per maand. Maar je moet niet denken dat haar pensioen meestijgt met de inflatie. Het werkt hier niet zoals in Westerse landen. We moeten het zelf doen." Ze heeft geen idee hoe de regering haar kan helpen. Irina Amsjarinskaja (45) heeft het antwoord klaar liggen. Ze heeft smetana bij Afanasjeva gekocht. Twee keer per week komt ze naar de markt. Anders wordt het te duur, zegt ze gelaten. ,,We moeten meer eigen producten hebben, dan daalt de prijs. Bij ons is de landbouwgrond leeg. De regering moet boeren helpen met efficiënte technologie en banken moeten lagere leningen afsluiten. Niet van die enorm hoge kredieten die ze nu aanbieden."
Ondanks de hogere prijzen ontbreekt het Afanasjeva niet aan klanten. De Russen weten de weg naar de markt nog altijd te vinden, ervaart ze. Droogjes zegt Afanasjeva: ,,Iedereen moet tenslotte eten."

'Stop pedofielen in een kamp'

President Dmitri Medvedev zei vandaag weinig opzienbarends tijdens een persconferentie tegenover achthonderd journalisten. Waar het wel en niet over ging, kun je hier lezen. De vragen, die je van te voren kon indienen en die hij niet allemaal beantwoordde, zijn hier te lezen.
Vorige week sprak Medvedev zich over pedofilie meer uit.

Ze houdt de vier mannen nauwlettend in de gaten. ,,Daar heb je hen weer", fluistert de 60-jarige Zoja en ze kijkt hen na. Met zijn vieren lopen de mannen voor de derde keer langs het hek van een gymnasium in Frjazino, een stad 25 kilometer ten noordoosten van de Russische hoofdstad Moskou. ,,Wat komen ze hier doen?", vervolgt Zoja. ,,Waarom lopen ze bij een school? Vreemd."
Zoja, ze wil haar achternaam niet geven, wacht op een bankje op haar 13-jarige kleindochter Alesija. Ouders staan aan het eind van de dag klaar om hun kinderen mee te nemen naar huis. Binnen de hekken van de school rennen meisjes in schooluniform over een grasveld. Vier jongens spelen een partij voetbal.
Vorig jaar pakte de politie een 33-jarige pedofiel op, die in Frjazino een 10-jarige meisje had misbruikt. Hij gaf Engels op verschillende scholen in en rond Moskou. Hij had ook toegeslagen in steden in de buurt van Frjazino. De man zit nu in een psychiatrische inrichting. Vier jaar geleden stond hij ook al voor de rechter wegens pedofilie en kwam hij vrij na een akkoord tussen verschillende partijen, meldden lokale media.
De pedofiliezaak zegt Zoja niets. Net zo min dat de Russische president Dmitri Medvedev deze week voorstelde om pedofielen chemisch te castrereren door middel van medicijnen die de werking van hormonen tegengaan. ,,De straffen voor pedofilie moeten zo zwaar mogelijk zijn", zei Medvedev. ,,De overheid moet alle mogelijke maatregelen gebruiken, en een liberale benadering in deze kwestie is onacceptabel." Hij stelde voor om alle maatregelen te bespreken, inclusief het chemisch castreren. Zoja ziet dat laatste zitten. ,,Pedofielen zijn ziek in hun hoofd. Ze weten niet wat ze wel en niet mogen doen. Dat kun je hen niet bijbrengen. Daarom is er maar een oplossing mogelijk."
Medvedev maakt zich zorgen om het lot van Russische kinderen. In zijn jaarlijkse toespraak afgelopen november benadrukte hij het belang om kinderen te beschermen. De ombudsman voor de rechten van het kind bracht vorig jaar cijfers over kindermisbruik in Rusland naar buiten. In totaal ging het om 9500 seksuele misdrijven.
In Rusland klinken al langer geluiden om pedofielen chemisch te castreren. Parlementslid Anton Beljakov van de pro-Kremlinpartij Rechtvaardig Rusland kwam twee jaar geleden met een pakket voorstellen om pedofielen aan te pakken. Chemische castratie zat daar ook bij. Zijn voorstellen vonden geen meerderheid in de Doema, het Russische parlement. ,,In landen als de Verenigde Staten is chemische castratie beoordeeld", zei toen Jelena Mizoelina, voorzitter van het Doemacomité voor familie, vrouwen en kinderen. ,,Collega's hebben ons verteld dat chemische castratie weinig effect heeft. Het maakt het verlangen naar seksueel contact niet minder."
Beljakov hoopt dat de uitspraken van Medvedev voor een doorbraak zorgen. Beljakov leidt tevens de Ons Project is Gezondheidbeweging. Op de website reageert hij op Medvedevs plannen. ,,De 'pedofilielobby' vertraagt mijn wetsvoorstel. Ik ben ervan overtuigd dat Medvedevs advies doorslaggevend is en dat de weerstand wordt gebroken."
De 70-jarige Vladimir Mironov staat bij het gymnasium in Frjazino te wachten op zijn kleinzoon, de 9-jarige Aleksej. Angst dat een pedofiel het op zijn kleinkind heeft voorzien, kent Mironov niet. ,,Ik ben meer bang voor de drukke weg hierachter. Ik neem Aleksej mee, zodat hij veilig kan oversteken." Hij is het eens met Mizoelina. ,,Castreren heeft geen zin. Het blijft bij die mensen in hun hoofd zitten." Mironov kiest voor een Sovjetoplossing. ,,Je moet pedofielen isoleren. Stop hen in een kamp."

Geen ontkomen aan

9 mei, Dag van de Overwinning op Nazi-Duitsland.



















Soldaten van de Grote Oorlog

De opofferingen van het Sovjetrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog:
Totaal aantal doden: 23,6 miljoen. (militaire slachtoffers: 10,7 miljoen, burgerslachtoffers: 11,9 miljoen, joodse slachtoffers: 1 miljoen).

Het bedrijf achter de posters.

Russische zoekmachine en FSB werken samen

Aleksej Navalny ontving een maand geleden een brief schrijft hij deze week op zijn blog. ,,Aan wie heb jij mijn nummer verteld?", viel in de brief te lezen. De schrijver meldt dat een journaliste hem vreemde vragen had gesteld en veel informatie over hem wist. Navalny kreeg daarna nog een paar van zulke brieven.
De briefschrijvers zijn donateurs van RosPil, een anti-corruptieproject van Navalny, een bekend voorvechter tegen corruptie en een van Ruslands bekendste bloggers. Via het betalingssysteem van de grootste zoekmachine in Rusland, Yandeks, schenken zij bedragen aan RosPil. Navalny concludeert dat Yandeks hun gegevens heeft doorgegeven aan de Russische geheime dienst FSB. De zoekmachine geeft toe dat dit is gebeurd, nadat het een verzoek daarover had gekregen van de FSB. Volgens de wet is dit mogelijk. De geheime dienst geeft geen commentaar. Zowel Yandeks als Navalny beweert dat de gegevens uiteindelijk zijn doorgespeeld aan een derde partij. Volgens Navalny gaat het om Nasji, de jongerenbeweging van het Kremlin. Een organisatie die vaker critici van de regering dwarszit. Het meisje, Joelija Dichtjar, dat zich voordeed als journaliste, is lid van Nasji, ontdekken bloggers. De beweging wijst op haar site alle betrokkenheid van de hand en noemt de bloggers ,,provocateurs".
Critici als Navalny kunnen terecht op internet, nagenoeg het laatste vrije medium in Rusland. De Russische televisie is in overheidshanden. De grote Russische kranten zijn Kremlingezind. De onafhankelijke dagbladen die er zijn, kennen een te kleine lezersgroep om invloed te hebben. Via de sociale netwerksite LiveJournal kunnen Russen als Navalny zich door middel van hun eigen blogs kritisch uitlaten over hun land. Door berichten van andere websites ontdekte de Russische president Dmitri Medvedev in april dat voor zijn komst naar het stadje Lytkarino, dertig kilometer buiten Moskou, alle hekken een laag verf hadden gekregen. Hij hekelde de plaatselijke autoriteiten voor het opknappen van steden voorafgaand aan een bezoek van een leider.
Maar de vrijheid op internet staat soms onder druk. Niet alleen nu blijkt dat Yandeks bereid is om informatie door te geven aan de geheime dienst. Een maand geleden vond een grote hackersaanval plaats op LiveJournal en de site van de oppositiekrant Novaja Gazeta. Hoofdredacteur Dmitri Moeratov van Novaja Gazeta twijfelt er niet aan dat het een poging was het podium voor andere meningen uit te schakelen. De FSB kwam eind april met het voorstel om sites als Gmail, Hotmail en Skype in de ban te doen. Zij zijn oncontroleerbaar en brengen de nationale veiligheid in gevaar was de redenering. Het Kremlin verwierp het voorstel.
Navalny toont zich niet teleurgesteld in Yandeks. De zoekmachine had gewaarschuwd dat ze gegevens kan doorgeven aan de geheime dienst. Navalny is wel teleurgesteld in Medvedev, die twittert en op LiveJournal een blog heeft. De Russische president heeft de strijd tegen corruptie hoog op zijn agenda staan en pleit voor de vrijheid op internet. ,,De houding ten opzichte van ons project geeft aan dat Medvedev niet vecht tegen corruptie, maar er alleen over praat", zei Navalny deze week tegen de Russische dienst van de BBC. ,,We zien juist een vreemd raakvlak tussen de politieke bewegingen, die het Kremlin heeft opgericht, de geheime dienst en waarschijnlijk de presidentiële administratie. Ik denk niet dat de FSB data stuurt naar een derde partij. Dit is duidelijk een politieke oekaze, die is uitgegeven door mensen uit de leiding van dit land."

Op huizenjacht, let op de huisbaas

Een woning zoeken, hoe kan dat gaan?
Door heel Moskou hangen op lantaarnpalen, in bushokjes en bij terminals (zie foto, dat zijn de betaalkastjes overal op straat waar je je tegoed van je mobiele telefoon of internetverbinding kunt opwaarderen of verkeersboetes kunt betalen) briefjes met de beschrijving van een woning en daaronder diverse malen het telefoonnummer dat je van het papier kunt afscheuren.

De eerste keer, na een week verblijf in Moskou, het telefoonnummer afgescheurd en gebeld, maar het huis was al weg. De stem aan de andere kant had al wat anders in de aanbieding. Zo viel ik in de handen van de man achter de advertentie: Sergej. Geschatte leeftijd van deze agent: eind twintig. We moesten die middag langskomen op zijn kantoor. Hij zou me oppikken van de laatste halte van een metrolijn. Met gezonde achterdocht nam ik de metro. Maar Sergej hield zijn woord. In zijn grijze Lada Samara, die stonk naar sigarenrook, stond hij me op te wachten en nam me mee naar zijn kantoor. Sergej kwam via de Russische Funda, Tsijan, met een aantal woningen.
Drie huizen uitgekozen. Allemaal een eenkamerappartement. Dan begint meteen het bellen voor een afspraak om te kijken. Sergej belt naar de agent van de verhuurder. Heeft die de sleutel dan kan meteen de woning worden bekeken. Heeft die niet de sleutel dan is die in het bezit van de huisbaas. Het is dan de vraag of er meteen een afspraak kan worden gemaakt. De huisbaas kan immers ook op zijn/haar datsja zitten ergens op het platteland zo'n tweehonderd kilometer buiten Moskou. Dat bleek niet het geval deze dag.
De drie woningen konden meteen worden bezichtigd. Het ene huis bleek verhuurd op het moment dat we ernaar toe reden, het andere huis kende een donkere kast (kleur bruin of zwart) over de hele breedte van de woonkamer. Russen houden van zo'n kast. Alles wordt erin gestopt: boeken, de televisie, servies, fotolijstjes, een strijkbout en ga zo maar door. Zo'n kast neemt wel de halve woonkamer in beslag en maakt de woning alleen maar donkerder. Uiteindelijk een ander onderkomen gevonden. Je kunt direct 'ja' zeggen tegen een flat en dan wordt meteen de overeenkomst getekend. Mijn contract gold voor een halfjaar. De met haar zonnebril getooide huisbazin en bejaarde baboesjka Kladvdija Aleksandrovna, ook aanwezig, trok in bij haar familie op de datsja.
Ongeveer na vijf maanden belde ik haar op en liet ik weten dat ik langer wilde blijven. Het antwoord was ontkennend nog bevestigd. Bij het ophalen van de huur over november kwamen haar broer en kleinzoon langs. Ze meldden dat ik een week de tijd had om de woning te verlaten. Ik pakte het contract en wees hen erop dat er nog een maand over was. Enigszins verbouwereerd liepen ze weg. Niet verwacht dat een buitenlander zijn recht probeerde te halen door te wijzen op een contract. Dat is on-Russisch. Dezelfde dag belde kleinzoon op en zei: ,,Wel of geen overeenkomst, binnen een week moeten je vertrekken. Oma wil terug. Ze is ziek en wij kunnen niet voor haar zorgen." Ik had de strijd, zoals verwacht verloren, maar ach een woning zoeken binnen een week moest lukken.
De volgende dag, zondagavond. Oma belde op. ,,Ik trek morgen mijn appartement in." Ik: ,,Maar ik heb een week gekregen." Geheel overstuur en met overslaande stem reageerde zij: ,,Het is mijn woning. Mijn stad. Ik ben Moskouse. Ik woon hier al tachtig jaar. Anders haal ik de politie erbij." Ze hing op. Direct gebeld met kleinzoon. Hij reageerde met: ,,Als oma dit wil, dan kunnen we daar niks tegen doen." Of hij dan niet met oma toch kon praten. Dat kon hij wel doen. Een kwartier later belde hij terug en kwam met een compromis: dinsdag eruit. Een dag winst. Toch mooi.
Meteen Sergej gebeld en hij stond maandagochtend met zijn Lada Samara klaar op de stoep. Hij had al wat huizen uitgekozen. Natuurlijk duurder dan was afgesproken en met een voor hem gunstige commissie. Voorbeeld: een woning kost 25.000 roebel (617 euro) per maand. Bij het afsluiten van het contract wordt daar commissie over berekend. Die gaat naar de agent. Dat kan honderd, vijftig of dertig procent zijn. De commissie moet Sergej dan wel delen met de verhurende agent. Ander financieel puntje: je moet op hetzelfde moment ook de borg betalen. Die is evenveel als een maand huur. Dus met een beetje pech ben je in een keer 75.000 roebel kwijt. Met de borg kun je de laatste maand huur betalen. De opzegtermijn is een maand. Ben je te laat met opzeggen dan kun je de borg vergeten.
Bij het nieuwe huis gold een belangrijke eis: geen baboesjka als huisbaas.
Het eerste huis bezocht. Net na iemand anders. Zij was vijf minuten eerder en had direct besloten de woning te huren. Het tweede huis leek te kloppen. Volgens de beschrijving lag het tien minuten lopen van het metrostation. Met de kennis van vijf maanden Moskou leek die afstand onjuist. Sergej meende dat de loopafstand wel juist was. Toch samen met hem gewandeld naar het metrostation. In het begin sprak hij honderduit over hoe goed de buurt was en schroefde het tempo omhoog. Naarmate de tien minuten naderde en het metrostation nog niet in zicht was, werd hij stiller. Toen na twintig minuten het metrostation bereikt was, was het duidelijk. Op de terugweg liepen we langzaam en zei Sergej helemaal niets. Restte nog een kvartira, van Katja, eind dertig. Een Chroetsjovflat met een gouden plafond in de woonkamer, een zwarte brede kast, op de vijfde en bovenste verdieping en een balkon dat onder de duivenpoep zat. Met de korte termijn in het achterhoofd werd het contract getekend en dinsdag werd verhuisd.
Bleef nog een punt over: de borg van oma. Met nog ruim een maand te gaan was ik voor de opzegtermijn eruit gegooid. Zelf was het niet gelukt om de borg terug te krijgen. Dan moest Sergej het maar proberen. Hij belde naar Kladvdija Aleksandrovna. Maar die gaf geen krimp. Met verheffende stem sprak Sergej tot haar. Totaal geen succes. Toen belde Sergej haar broer. Daar viel mee te praten. De broer bezorgde me uiteindelijk de borg.
Na anderhalf jaar Moskou toe aan iets nieuws. Dat lag niet aan Katja. Ze was super. Eisen: geen baboesjka en geen Sovjetrotzooi (brede kast, smoezelige badkamer, trappenhuis met etensresten van Kirgiziërs die vis eten en bij de ingang van het gebouw bordjes met kattenvoer). De zoektocht duurde even. Zonder Sergej. De Russische Funda werd afgestruind. Met een paar onoverkoombare hobbels. Bij het horen van een buitenlander werd de prijs soms met 10.000 roebel (247 euro) omhoog geschroefd, of werd er weleens gezegd: ,,Alleen voor Russen." Uiteindelijk het appartement gevonden dat klopte en is geworden: gerenoveerd, twee kamers, geen donkere kast, een schoon trappenhuis en een jonge huisbazin. Al blijft de achterdocht aanwezig sinds Kladvdija Aleksandrovna.