Poetinjeugd ingezet tegen oppositie

Vanuit een menigte roept een jongeman: ,,Poetin is een dief." Vijf leden van de oproerpolitie met hun helmen op trekken hem eruit en sleuren de jongeman in het arrestatiebusje dat staat opgesteld bij het Triomfplein in het centrum van Moskou. Een boe-geroep van de omstanders klinkt vanuit de kelen. ,,Schande, Schande", reageren de demonstranten op de arrestatie. Ze drukken zich tegen de winkels aan als andere agenten dreigend voorbijlopen.
Zo gaat het dinsdagavond zo'n twee uur lang door. Een voor een worden demonstranten opgepakt. Ze protesteren tegen fraude bij de parlementsverkiezingen van zondag. De regerende partij Verenigd Rusland van premier Vladimir Poetin en president Dmitri Medvedev behaalde zondag bijna 50 procent van de stemmen. Maar de oppositie gelooft niet dat deze uitslag op een eerlijke manier is verkregen. De overheid heeft geen toestemming gegeven voor de demonstratie van dinsdag. Uiteindelijk worden volgens de politie 569 mensen opgepakt.
De politie drijft de menigte weg van het Triomfplein, waar de oppositie heeft aangekondigd te demonstreren. Ze hoeft maar even iets negatiefs te zeggen, ,,Rusland zonder Poetin" of ,,Rusland is niet te koop", of de demonstranten krijgen de politie achter zich aan. Een jonge vrouw roept: ,,We zijn het zat om bang te zijn. Democratie." De agenten horen haar niet.
De 54-jarige boekhoudster Sonja staat angstvallig aan de zijkant. ,,Iedereen heeft recht op zijn eigen mening", zegt ze. ,,Je moet kunnen zeggen wat je wilt, maar in Rusland kan dat niet." Ze wijst erop dat vooral jongeren aan de demonstratie meedoen. ,,Zij maken zich zorgen over het Rusland van morgen. Ze willen eerlijke verkiezingen. Ze willen opgroeien in vrijheid."
Het is de dag na de protesten van maandag, waar vijfduizend tot tienduizend mensen op afkomen. Na dit protest heeft de Russische overheid maatregelen genomen. Twee kopstukken van de oppositie, Ruslands bekendste blogger Aleksej Navalny (coverfoto) en Ilja Jasjin van de beweging Solidariteit, worden veroordeeld tot vijftien dagen cel, nadat ze maandag net als vijfhonderd anderen zijn opgepakt bij het protest. Rond het Kremlin en het Rode Plein staan overal dranghekken, politiebusjes, legervoertuigen en detectiepoortjes. Agenten patrouilleren langs de toeristen.
Terwijl bij het Triomfplein een nieuwe lading arrestanten wordt afgevoerd, klinkt een paar meter verderop de Poetinjeugd. De tweeduizend jongeren van de pro-Kremlinbewegingen de Onzen en de Jonge Garde zingen: ,,Rusland, Rusland, Rusland", ,,Medvedev, overwinning" en ,,Poetin, Rusland". De leden zijn vooral oudere tieners en jonge twintigers. Ze komen van buiten de stad en zijn in bussen naar Moskou gereden. Ongehinderd zwaaien ze met hun vlaggen, slaan op hun trommels en roepen hun leuzen. Terwijl de overheid ook deze bijeenkomst niet heeft gesanctioneerd.
De pro-Kremlinbewegingen dienen als tegenhangers van de oppositie. Het Kremlin heeft ze opgericht na de revoluties in Oekraïne en Georgië. Geen van de jongeren heeft zin om te praten. De meesten draaien hun gezicht af als journalisten een foto willen nemen of ze hebben hun capuchon over hun hoofd getrokken. De goedlachse 22-jarige Anja is wel bereid wat te zeggen. Al houdt ze zich op de vlakte. Ze geeft toe dat ze niet uit Moskou komt, maar ze weigert te vertellen waar vandaan dan wel. Ook zwijgt ze over van welke jeugdbeweging ze precies lid is. ,,We beschermen Rusland. We houden van Poetin", is vrijwel het enige wat er haast geïndoctrineerd uitkomt. ,,De verkiezingen zijn eerlijk verlopen", stampt ze er netjes uit. Haar mening over de oppositie? ,,Je hebt nou eenmaal mensen die voor en tegen zijn. Wij zijn voor."
Aan de kant van de oppositie hoopt Sonja dat de demonstratie van dinsdag een vervolg krijgt. ,,We moeten doorgaan", zegt ze. De oppositie heeft voor zaterdag een nieuw protest tegen de verkiezingsfraude aangekondigd. De overheid staat deze demonstratie wel toe. Maar Sonja twijfelt of ze een succes wordt. ,,Veel mensen zijn bang om wat te zeggen", legt ze uit en ze knikt naar het arrestatiebusje dat volloopt.

'Zo'n overtreding gebeurt in heel Rusland'

Jurist Dmitri Ptskialadze ziet het voor zijn ogen gebeuren. De voorzitter van het Moskouse stembureau 1434, Ljoedmila Chatjoesjina, geeft een kalender, iets groter dan een bankpas, aan een oudere vrouw, die zojuist is binnengekomen om te stemmen. Met de kalender in haar tas en met geknepen ogen kijkt ze geconcentreerd welke kant ze op moet.
Het cadeau van Chatjoesjina kent een voorgeschiedenis. Op de ene kant staat de kalender van 2012. De andere kant ziet hetzelfde uit als de poster van de Centrale Kiescommissie die in Moskou hing met de oproep te gaan stemmen op 4 december. Een vrijwel identieke poster van de regerende partij Verenigd Rusland, met dezelfde symbolen, kleuren en lettertype, viel ook te bewonderen in de Russische hoofdstad.
Het cadeau van Chatjoesjina is een overtreding van de kieswet, vindt Ptskialadze, die namens de organisatie Burgerwaarnemer de hele dag van stembureau naar stembureau trekt om klachten over schendingen van de kieswet te oordelen. Na een melding van een overtreding gaat hij naar het desbetreffende stembureau. ,,Mensen die niet goed kunnen zien, kijken naar het plaatje en denken: 'Ah, dat ken ik. Dat is Verenigd Rusland. Ik stem daarop.' De voorzitter voert campagne."
Ptskialadze stapt direct op Chatjoesjina af en vertelt haar dat het uitdelen van de kalender onwettig is. ,,De kalenders moet je niet vooraf geven. Achteraf kan wel," Chatjoesjina kijkt afwezig. Dan zegt ze: ,,Je hebt gelijk." Ze verzamelt de kalenders en legt ze bij de uitgang.
Ptskialadze is 's ochtends vertrokken vanaf het kantoor van Burgerwaarnemer. Twee waarnemers hadden gebeld en meldden een eerdere klacht over Chatjoesjina. ,,Ze weigerde de stembus te openen, voordat het stembureau open ging", vertelt Oksana Moeminova, waarneemster namens de Communistische Partij, bij aankomst van Ptskialadze. Binnen een mum van tijd staan vijf agenten om Ptskialadze heen. ,,We wilden kijken of er illegale stembiljetten in zaten, voordat de verkiezingen begonnen", besluit Moeminova.
Chatjoesjina heeft een andere versie. ,,Voorafgaand aan de verkiezingen hebben we vergaderd met de waarnemers. Iedereen was het erover eens om de stembus niet te openen. Later wilde ik het best doen, maar toen wilden de waarnemers niet. Daarna kon het niet meer, want de eerste kiezers kwamen binnen", besluit Chatjoesjina. Haar verhaal klopt niet, zegt Andrej Krivosjejev, waarnemer van de politieke partij Jabloko. ,,Dat zegt ze, omdat er een jurist en journalist aanwezig zijn." Ptskialadze oordeelt dat het om een schending gaat, want zegt hij: ,,Volgens de wet is de voorzitter verplicht voor de verkiezingen de stembus te openen. Of daar wel of niet iemand om vraagt."
Terug in de auto krijgt Ptskialadze een nieuwe melding. Op naar stembureau 2652. ,,We rijden als de Eerste Hulp door de stad", lacht hij.
Op stembureau 2652 wacht Vladimir Koezmin op Ptskialadze. Koezmin is lid van de commissie bij dit stembureau. Hij heeft gezien hoe een oorlogsveteraan zonder paspoort zijn stem uitbrengt. Het is verplicht om hiermee te stemmen. Zonder valt niet goed te achterhalen wie de man is. ,,Je weet niet of hij vandaag al heeft gestemd bij een ander bureau", vertelt Ptskialadze. ,,Zo'n overtreding vindt door heel Rusland plaats."

Geld voor stem op Verenigd Rusland

De waarnemingsorganisatie Golos vecht voor de belangen van de Russische kiezer bij de parlementsverkiezingen op 4 december. Vandaag verschijnt Golos voor de rechter. ,,De groep burgers die eerlijke verkiezingen wil, wordt groter."

Ljoedmila Esjanoe neemt de stapel verkiezingsposters, -brochures en -kranten door die op haar bureau ligt. Een paar minuten eerder heeft een vrouw het pakket binnengebracht. Met haar vingers gaat Esjanoe het materiaal van de politieke partijen af. ,,Ah, de Patriotten van Rusland. Die had ik nog niet", zegt ze alsof ze aan een kaartspelletje kwartet meedoet.
De 55-jarige Esjanoe, in het dagelijks leven journaliste, houdt alles rond de Russische parlementsverkiezingen in de gaten. Als verkiezingswaarneemster van Golos (Stem) meldt ze vanuit de stad Vladimir, op 178 kilometer ten oosten van de hoofdstad Moskou, schendingen van de kieswet in de gelijknamige regio. Ze haalt een voorbeeld van een overtreding erbij. Esjanoe toont een brochure van de regerende partij Verenigd Rusland met de gezichten van haar leiders premier Vladimir Poetin en president Dmitri Medvedev. ,,Op deze folder staat niet vermeld waar het geld voor het maken van de brochure vandaan komt. Dat is tegen de kieswet. Er moet duidelijkheid bestaan over de financiering. Niemand weet nu welke geldschieters achter de brochure zitten en hoeveel geld hiermee is gemoeid. Andere partijen vermelden deze informatie wel."

Kaart van schendingen
Het is geen toeval dat ze Verenigd Rusland als voorbeeld neemt. ,,Deze partij maakt zich het meest schuldig aan overtredingen." Deze verkiezingen doet de door Poetin geïntroduceerde verticale macht, waarin alles van boven naar beneden wordt opgedragen, haar werk. Een regeringsfunctionaris van Verenigd Rusland, de partij van de macht, onthulde dat de bestuursregio's op 4 december gemiddeld 65 procent van de stemmen moeten binnenhalen. Ambtenaren, schoolhoofden en ziekenhuisdirecteuren zetten zich in voor de partij. ,,Ze maken onder werktijd reclame voor Verenigd Rusland", weet Esjanoe op de redactie van haar krant. ,,In Vladimir vertelde een wijkhoofd in het het bijzijn van ouders dat Verenigd Rusland heeft gezorgd voor de komst van een speeltuin. De ouders belden de politie voor deze overtreding. Maar het wijkhoofd ontkende dat hij de naam van Verenigd Rusland had genoemd."
Esjanoe krijgt steeds meer steun van burgers. ,,Ze willen eerlijke verkiezingen." Die moeten een einde maken aan de monopoliepositie van Verenigd Rusland, vindt ze. Verenigd Rusland bezet momenteel 315 van de 450 zetels van de Doema, het Russische parlement. Met tweederde van de meerderheid kan Verenigd Rusland de grondwet wijzigen. Volgens politieke experts haalt de partij bij eerlijke verkiezingen maximaal 40 procent. Dan ontstaat er een heel andere dynamiek in de Russische politiek, meent Esjanoe. ,,Nu hebben andere partijen niets te vertellen. Verlopen de verkiezingen eerlijk dan krijgen andere partijen meer invloed en ontstaat er consensus."
Op het Moskouse hoofdkantoor van Golos hangt een landkaart van Rusland. Daarop staat: 'Kaart van schendingen.' Het is een verwijzing naar een internetsite, waar Russische burgers overtredingen van de kieswet kunnen melden. Drie dagen voor de verkiezingen kent Vladimir 52 meldingen en Moskou 223. Over heel Rusland gaat het om 4651 schendingen. Deze kaart is nu onderdeel van een rechtszaak, die vandaag plaatsvindt. Openbare aanklagers openden gisteren een onderzoek tegen Golos, omdat de kaart een ,,negatief beeld geeft van de partijen". De meldingen aan schendingen gaan vooral over Verenigd Rusland. Vandaag verschijnt Golos voor de rechter.

Onmogelijk taak
De kaart geeft de overtredingen weer voor de verkiezingsdag. Uit ervaring weet Golos-directrice Lilija Sjibanova (58) wat ze op 4 december kan verwachten. Russen die geld krijgen voor het uitbrengen van hun stem op Verenigd Rusland of met behulp van valse stembiljetten meerdere malen op Poetins partij stemmen. ,,Ze stappen met zijn allen de bus in en rijden door naar het volgende stembureau."
Tijdens de verkiezingsdag staat Golos, die wordt gefinancierd door onder andere het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en de Europese Commissie, voor een onmogelijke taak. Rusland telt 96.000 stembureaus. Golos heeft drieduizend waarnemers. Hulp komt van buitenaf. In totaal komen 649 buitenlandse verkiezingswaarnemers naar Rusland. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa stuurt 293 waarnemers en de Raad van Europa 34 mensen. Rusland is van beide organisaties lid. De overige waarnemers komen onder andere uit de Gemenebest van Onafhankelijke Staten, dat zijn de landen uit de voormalige Sovjet-Unie, en de Shanghai Cooperation Organisation, een regionaal samenwerkingsverband van Rusland, China, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Oezbekistan. Sjibanova verwelkomt de komst van de buitenlandse waarnemers. ,,Maar ook zij komen niet overal."
De aanklacht van gisteren bewijst dat de relatie met de overheid slecht verloopt. Sjibanova kan weinig uitrichten tegen schendingen. Tegenover de autoriteiten staat ze machteloos, zegt de directrice. Golos kan naar de pers stappen, maar die is grotendeels in handen van de overheid. Het contact tussen Golos en de Centrale Kiescommisie ligt stil. ,,Twee jaar geleden was dat er nog wel. Maar ze vinden ons te scherp en te negatief in onze beoordelingen. We kunnen naar de rechter stappen. Maar de verkiezingsovertredingen zijn moeilijk te bewijzen en de procedures zijn ingewikkeld. Daarbij behoort de rechter ook tot de verticale macht en zal die ons geen gelijk geven."
Verandering moet komen vanuit de bevolking, meent Sjibanova. ,,De groep burgers die eerlijke verkiezingen wil, wordt groter. De weg hiernaartoe verloopt stap voor stap."

'Poetin, Poetin, Poetin'

In de regen en mist, ongeveer 1500 deelnemers en een handjevol journalisten. Bij het Moskouse hotel Oekraïne hadden zich gisteren verschillende oppositiepartijen verzameld. Achter een groene grasbult, onttrokken van de stad. U2, The Doors en Neil Youngs Rockin' In The Free World klinken uit de luidsprekers. Een stapel kranten valt in een plas. Vijftien deelnemers zwaaien met een vlag.
Het podium biedt uitzicht op het Witte Huis, waar de Russische regering zetelt, aan de andere kant van de rivier de Moskou. Een spandoek hangt aan de achterkant van het podium: ,,Voor eerlijke en vrije verkiezingen. Tegen monopolie van de oplichters en dieven." Met de laatste leuze wordt de regerende partij Verenigd Rusland bedoeld.
Terwijl de regen gestaag neerdaalt, spreekt oppositieleider Vladimir Milov het publiek toe. ,,Ik weet dat jullie het koud hebben, maar we wachten nog tien à vijftien minuten, want er komen nog meer mensen aangelopen."
Veel meer mensen komen er niet bij. Vijf minuten later gaat Milov - in een witte coltrui en handschoenen - dan toch van start. Hij begint met het laatste hoopgevende nieuws voor de opposite: de dalende peilingen van het regerende Verenigd Rusland: 53 procent. ,,Als ze niet de meerderheid haalt, kan ze niet alles meer zelf doen. Dan heeft de oppositie meer instrumenten tegen de regering." Hij toont zich tevreden dat er zoveel verschillende oppositiepartijen aanwezig zijn. ,,Op deze manier zijn alle burgers vertegenwoordigd."
Na Milov volgen vijf sprekers. Zij eindigen steevast met de kreet: ,,Verenigd Rusland is de partij van oplichters en dieven." Het publiek juicht op halve kracht mee.
De magere opkomst valt ook de 31-jarige Pavel - zwarte baard en groene legerjas - op. Hij staat achteraan. ,,De oppositie vormt geen eenheid. Moet je zien wat weinig mensen. Elke oppositiepartij is bezig met zichzelf en haar eigen plannen."
Natalja Speranskaja (46) noemt de opkomst ook veel te weinig. Ze schat de kansen van de oppositie op succes bij de verkiezingen niet al te groot in. ,,Mensen blijven thuis. Ze zijn niet geïnteresseerd in politiek. Rusland heeft met haar tsarentijd en communistische verleden geen traditie van politieke betrokkenheid onder de burgers."
Tot slot roept Milov op tot een fluitconcert en boe-geroep richting het Witte Huis. Net zoals premier Vladimir Poetin vorige week kreeg te horen. Het publiek gehoorzaamt. ,,Ik weet dat ze daar zitten en ons horen, Er komt verandering'', besluit Milov de bijeenkomst, die ruim een uur duurt.
Daarna vertrekken de deelnemers snel. Op weg naar hun warme huizen. Binnen tien minuten is het terrein leeg. De politie ruimt alle dranghekken en detectiepoortjes op. Het podium blijft alleen in de mist achter.
Warm in een overdekt sportstadion, 11.000 deelnemers en 1100 journalisten. Op het Loezjniki-sportcomplex hield Verenigd Rusland vandaag haar partijcongres. Rustige muziek klinkt door de luidsprekers. De jongeren van de pro-Kremlinbeweging De Jonge Garde, die op de tribune zitten, zwaaien driftig met hun vlaggen. Buiten staan de zwarte, dikke dienstauto's met hun zwaailichten. De staatstelevisie is aanwezig. Zo krijgt het kwakkelende Verenigd Rusland de kans om een week voor de parlementsverkiezingen vol in de schijnwerpers te staan.
Heel Rusland is vertegenwoordigd. Ze zitten in de zaal: oorlogsveteranen, zakenmensen, religieuze leiders, gepensioneerden en gezinnen. Ook de Tsjetsjeense leider Ramzan Kadirov bevindt zich tussen hen in. Dit keer geen traditionele kleding, maar een blauw pak met rode das.
Centraal thema van de strak georkestreerde dag: de officiële nominatie van premier Vladimir Poetin als president. Geen verrassing: 100 procent stemt voor.
Een filmdirecteur, een zakenman en een moeder vertellen voor een volle zaal, waarom zij kiezen voor Vladimir Poetin als president. Hun sleutelwoord: stabiliteit. Dat bracht Poetin na de chaos van de jaren negentig. De adoratie voor de Russische leider klinkt door de zaal: 'Poetin, Poetin, Poetin.' Dat blijft niet bij een keer.
Scheidend president Dmitri Medvedev mag onder luid gejuich ook spreken. ,,Ga stemmen op 4 december en stem Verenigd Rusland. Hoe groter de overwinning op 4 december des te zekerder en meer solide wordt de zege bij de presidentsverkiezingen."
Dan tijd voor Poetin. Hi spreekt zijn dankwoord uit voor de steun. Vervolgens slaat hij meerdere keren op het spreekgestoelte en geeft het ritme aan waarop de zaal volgt en ,,Rusland, Rusland, Rusland", roept.
Ook hij roept het spookbeeld van de jaren negentig op en dat onder zijn leiding alles goed is gekomen. Rusland beschikt weer over kracht, zelfverzekerdheid en het respect van de wereld. Natuurlijk ook verkregen met dank aan Verenigd Rusland.
Traditiegetrouw komt hij met zijn antiwesterse retoriek, die het altijd goed doet in Rusland: ,,Het Westen betaalt de Russische oppositie. Dat is verspilde moeite."
Tot slot staan Poetin en Medvedev gezamenlijk op het podium. ,,We gaan winnen'', zegt de tweede. Poetin wil opnieuw de leuze ,,Rusland, Rusland, Rusland" inzetten. maar hij kan het juiste ritme niet vinden. Na een lichte aarzeling neemt de zaal het over en klinkt het zoals het hoort.

Burgerlijke ongehoorzaamheid

De voordeur van mijn flatgebouw leent zich uitstekend voor allerlei mededelingen. Zoals de jaarlijkse aankondiging in de zomer dat het warme water voor tien dagen is afgesloten wegens onderhoud van de leidingen. Of klusjesmannen bieden zich aan om je huis op te knappen. Of een verkoper van kasten van dennenhout.
De deur is ook handig voor de aanstaande parlementsverkiezingen. De regerende partij Verenigd Rusland, met Poetin en Medvedev als de leiders, had vorige week op alle deuren een verkiezingsposter aangebracht. Op de onderste helft van het mededelingenbord. Overal waar je keek zag je de blauw-witte afbeeldingen, die zo lijken op die van de kiescommissie (zie het vorige artikel). Heerlijk om elke dag hiermee geconfronteerd te worden.
Een dag later hing op de bovenste helft de mededeling met de oproep om te gaan stemmen. En op welk adres het stembureau staat. De mededeling was met dik en breed plakband op de deur geplakt en meteen was in een ruk de poster van Verenigd Rusland eraan vastgeplakt. Overal waar je keek zag je deze combinatie.
Maar een dag later was van dit een-tweetje niets meer over. Iemand had alle posters van Verenigd Rusland eraf gerukt. Overal waar je nu kijkt zie je alleen de oproep om te stemmen.
Dat meer Russen het gehad hebben met de 'partij van oplichters en dieven', zoals Verenigd Rusland in de volksmond wordt genoemd, blijkt uit de filmpjes die opduiken op internet, zoals hier, wanneer een partijlid wordt uitgejouwd.
Verenigd Rusland maakt zich vaker schuldig aan verkiezingsmanipulatie. De Russen verzetten zich ertegen. Hier een link van een overzichtskaart van alle door gewone burgers gemelde schendingen van de kieswet.

Seks in het stemhokje

-Een aantrekkelijke jongedame komt het stembureau binnen. Verleidelijk kijkt ze om zich heen. Een jongeman ziet haar wel zitten. Ze flirten met elkaar. Samen lopen ze naar het stemhokje. Ze gaat naar binnen, doet het gordijn dicht en hij wacht verlekkerd op haar. Dan trekt ze het gordijn open en trekt de jongen naar binnen. Een kledingstuk valt. Samen komen ze nagenietend uit het stemhokje, brengen hun stem uit en lopen hand in hand weg.
'We doen het samen', is het nieuwe reclamespotje van regeringspartij Verenigd Rusland, met premier Vladimir Poetin en president Dmitri Medvedev als de leiders, voor de parlementsverkiezingen van 4 december. De boodschap is gericht op jongeren en stemmen is lang niet saai. Maar de oppositie valt over het gezamenlijk stemmen dat indruist tegen de kieswet.

-Daar stond hij in zijn eentje. De communistische leider Gennadi Zjoeganov had zich woensdagavond verheugd op een televisiedebat met Verenigd Rusland. Maar die kwam niet opdagen. ,,Helaas, ze liepen weg", zei Zjoeganov in het programma Duel op Rusland 1 en ongehinderd kon hij zijn standpunten uiteenzetten. Achter hem applaudisseerden zijn supporters in rode t-shirts met hamer en sikkel.
Zjoeganov had geld neergelegd om de confrontatie op de televisie aan te gaan met zijn belangrijkste tegenstander Verenigd Rusland. Voor de parlementsverkiezingen zijn er officiële debatten op de radio en televisie. De centrale kiescommissie heeft alle partijen ingedeeld en dat betekent voor iedereen gratis zendtijd. Voor een extra debat moeten de zeven aan de verkiezingen deelnemende partijen betalen. Verenigd Rusland had geen zin om geld uit te geven aan een duel met de communisten. Zjoeganov moet nu wachten tot 16 november voor hij het verbale gevecht, deze keer gratis, aan kan gaan met Verenigd Rusland.
-Doen alle leiders mee aan de debatten? Nee, Poetin en Medvedev, die de kandidatenlijst van Verenigd Rusland aanvoert, hoeven niet op te komen draven. Verenigd Rusland laat het gevecht met andere partijen over aan een ,,speciaal debatteam", zei Sergej Neverov van het presidium van de partij.

-Poetin en Medvedev hoeven zich geen zorgen te maken dat ze niet op televisie komen. Ze krijgen het hele jaar door gratis zendtijd bij de staatszenders. Deze week was Poetin op het zesuurjournaal van het Eerste Kanaal te zien bij de opening van een stuk snelweg bij de Siberische stad Novosibirsk. Hij sprak daar over de uitdagende klus voor de aanleg van goede infrastructuur. In hetzelfde journaal zat een onderwerp over de hogere pensioenen van veteranen. Jonge soldaten prezen deze nieuwe maatregel van Medvedev. Het pensioenoverleg tussen de president en de generaals kwam in beeld. Medvedev voerde het woord. De legerleiding luisterde zwijgzaam.
-Met minder dan een maand voor de parlementsverkiezingen overheersen in de Moskouse straten de reclameborden van concertoptredens, supermarkten en fitnessscholen. Verkiezingsposters zijn amper te zien. De eerste posters waren van de kiescommissie met de oproep om 4 december naar de stembus te gaan. Deze week hingen er nieuwe posters. Vrijwel dezelfde: de kleur, het lettertype en de symbolen. Maar met een groot verschil. Aan de linkerkant zat ineens het logo van Verenigd Rusland en de oproep om op nummer zes van de kieslijst te stemmen. De andere partijen spraken er schande van: hiermee steunt de Moskouse kiescommissie Verenigd Rusland. Niks aan de hand, reageerde de kiescommissie. ,,Er is geen sprake van overtreding van de kieswet", zei woordvoerder Dmitri Reoet.
-Verenigd Rusland zette al eerder kwaad bloed bij haar tegenstanders. De burgemeester van de stad Izjevsk in de Oeral hield gepensioneerden het volgende voor. Stem op Verenigd Rusland, dan gaat er meer geld naar de ouderen, sprak hij tot hen. Een filmpje hiervan belandde op de videosite YouTube. Een storm van kritiek brak los over dit kopen van stemmen. Dit geval voedt het gevoel dat dit niet de enige keer is dat Verenigd Rusland zo opereert.

De 'gewone Rus' bij de Russische mars

Ze waren afgelopen vrijdag natuurlijk bij de jaarlijkse Russische mars. De jonge neo-nazi's, ultranationalisten. Met hun capuchon over hun hoofd, hun sjaal tot over de neus getrokken, mondkapjes en de rechterarm omhoog. Vuurwerk afstekend. ,,Rusland is voor de Russen", ,,Moskou is een Russische stad", ,,Lange leve het witte ras", klonk het tijdens de mars door de Moskouse buitenwijk Ljoeblino. Flats, flats en nog eens flats.
De politie sprak over een opkomst van zevenduidend mensen, de organisatie kwam op 25.000 deelnemers. Wat opviel in vergelijking met vorig jaar was dat de 'gewone Rus' in grotere getale aanwezig was. Zonder de nationalistische leuzen liepen ze zwijgzaam mee. In normale kleding. Ze waren vooral te vinden in de groep met de spandoeken: ,,Stop het voeden van de Kaukasus." Als verwijzing naar de miljarden roebels die Moskou in de ontwikkeling van de Kaukasus pompt. Geld dat belandt in de zakken van de corrupte lokale leiders.
Aan het eind van de mars verzamelde iedereen zich bij het podium, waar elke leider zijn zegje kon doen en zich richtte tegen de regering-Poetin/Medvedev. ,,Einde aan de dictatuur", ,,We willen een nationaal-democratische regering."
De 47-jarige Natalja, pianiste, kijkt toe. Voor de tweede keer doet ze mee aan de Russische mars. ,,Ik sta hier voor de toekomst van mijn twee kinderen. Zoals het het onder de huidige regering gaat, zie ik voor mijn kinderen geen perspectief. We leven onder een totalitair regime. We moeten onze eigen cultuur behouden. Ik woon in de buurt van een moskee. Het zit daar vol met extremisten, maar ik zie nooit politie. Onze regering denkt te veel aan de immigranten, waardoor wij geen werk hebben. In de verkiezingen geloof ik niet. Die veranderen niks. We moeten ons op straat verenigingen. Hoe het dan verder moet? Een revolutie? Ik weet het niet. Ik ben geen politicoloog."
Iets verderop staat Volodja (29), werkzaam als techniciën in een fabriek, met om zijn bovenarm een smal bandje in zwart-geel-wit, de kleuren van de tsaristische vlag. ,,Ik ben tegen Verenigd Rusland (de partij van Poetin en Medvedev, FA). Ze denken niet aan ons. Alle wetten die zij voorstellen komen niet democratisch tot stand. Aan onze mening denken ze niet. Ze volgen hun eigen plannen. Ik stem op de LDPR (Liberaal-democratische partij Rusland onder aanvoering van de ultranationalist Vladimir Zjirinovski, FA). Natuurlijk moet er geen geld meer naar de Kaukasus. Ze werken daar niet. Ze willen alleen maar geld. Er zijn arme regio's in Rusland, die dat geld beter kunnen gebruiken."